یکی از راه های ژرفا بخشیدن به داستان و تقویت تاثیر آن بر مخاطب، پردازش درست و قوتمند شخصیت است. فردوسی سخن سرایی داستان شناس است که در عصر برون گرایی و کلی نگری شاعران خراسان، خود و خواننده را با جزئیات روحی قهرمانانش همراه و درگیر می سازد این پژوهش به تحلیل روانشناسانه شخصیت کاووس در شاهنامه می پردازد. فردوسی با استفاده از هر دو شیوه مستقیم و غیرمستقیم؛ یعنی با بهره گرفتن از توصیف، گفت وگو، اظهار نظر شخصی، معرفی توسط خود شخصیت و یا از طریق دیگر قهرمانان مرتبط با داستان، هر شخصیت را به خواننده می شناساند. کردار و رفتار شخصیت نیز از دیگر راه های رسیدن به ویژگی های او است. کاووس در روایت اپیزودیک شاهنامه، با یک شخصیت همه جانبه اصلی نسبتا پویا و خاکستری به خواننده معرفی می شود. از نظر روانشناسی و بر مبنای نظریه آیزنک، کاووس برون گرای ناپایدار صفراوی مزاج است؛ با تاثیر «نهاد» در ساختار شخصیتی اش. کاووس بعضی ویژگی های روان رنجورخویان و روان پریش خویان را نیز دارد. او به صورتی قابل تامل، به دلیل عملکرد منفی، نقش وراثت و محیط را در شکل گیری شخصیتش خنثی می کند.

زمینه و هدف: گنبد کاووس و منطقه ترکمن از بیشترین میزان شیوع سرطان سلول سنگفرشی مری در جهان برخوردار است. سلیاک، به عنوان عامل خطرساز سرطان مری شناخته شده است. هدف از این مطالعه تعیین فراوانی نسبی سلیاک در منطقه گنبد کاووس می باشد تا ارتباط احتمالی آن در شیوع بالای سرطان سلول سنگفرشی مری را بیابیم.روش بررسی: 1400 نفر از ساکنین بالغ گنبد کاووس و روستاهای اطراف آن به صورت تصادفی انتخاب و به مطالعه دعوت شدند. نمونه خون شرکت کنندگان از نظر IgA anti t-TG سنجیده شد. موارد مثبت تحت آندوسکوپی و بیوپسی دوازدهه قرار گرفتند و نمونه ها بر اساس تقسیم بندی مارش (Marsh) بررسی شدند.یافته ها:1209  نفر (699 زن) در مطالعه شرکت کردند که متوسط سن آنها 50±11.7 سال بود. 12 نفر (9 نفر زن) آزمون سرولوژیک مثبت داشتند.  8 نفر تحت بیوپسی دوازدهه قرارگرفتند. در 4 نفر بیوپسی میسر نشد، 4 نفر مارش III ، 2 نفر مارش II، 2 نفر مارشI  داشتند. 10 نفر از 12 نفر علامت دار بودند که شایعترین علایم گوارشی آنها، نفخ و اسهال به ترتیب در 5 و 4 نفر دیده شد. 7 نفر از علایم خارج گوارشی شاکی بودند که در 3 نفر ضایعه پوستی مشخص دیده شد. فقط برای یک نفر تشخیص بیماری سلیاک داده شده بود.نتیجه گیری: فراوانی آنتروپاتی حساس به گلوتن در منطقه با شیوع بالای سرطان مری، با آمار یک درصدی مناطق شیوع پایین ایران برای سرطان مری برابر است، لذا سلیاک عاملی برای شیوع بالای سرطان مری نمی باشد.

دوره کیان در شاهنامه از کی قباد آغاز می شود و از مهم ترین دوره های اساطیری حماسه ملی به شمار می رود. کی کاووس، فرزند کی قباد، از مهم ترین نقش آفرینان این دوره بوده است. بسیاری از داستان های جذاب و گیرای حماسی مانند جنگ مازندران، جنگ هاماوران، سفر به آسمان، رستم و سهراب و سیاوش در عصر وی رخ می دهد. به نظر می رسد این داستان ها از ویژگی های ساختاری روشنی پیروی می کنند. درنگ در این داستان ها نشان می دهد که الگوهای خاصی در این داستان ها تکرار می شود. این پژوهش بر آن است تا برپایه دیدگاه های مطرح شده در ساختارگرایی با تاکید بر روش پراپ، چگونگی ساختار داستان های مربوط به دوران کی کاووس را بررسی کند و روشن سازد که کدام داستان ها ساختاری همانند دارند و کدام، ساختار متفاوت؟یافته های پژوهش نشان داد کارکردهای اصلی در این داستان ها - به جز داستان رستم و سهراب - تقریبا یکسان است. هم چنین با اطلاعات برون متنی تکمیل شده، در مجموع دیدی نو به مخاطب می بخشد و تصویری تازه از شخصیت ها به ویژه رستم، کی کاووس و ... ارایه می کند.

عناصر سپهری در اندیشه اقوام ایرانی، جایگاهی ویژه داشته اند و این عناصر در آیین های پیشین ایرانی از جمله آیین مهر، مقدس شمرده می شده اند. مهری دینان بر آن بوده اند که ارواح از جایگاه آسمانی به زمین فرود آمده اند و در کالبدها جای گرفته اند. این ارواح برای پاک شدن و بازگشتن به آسمان باید از هفت مرحله بگذرند. در اسرار مهری از نردبان آیینی هفت پله ای یاد شده است که نماد طبقات آسمان است و راه های رسیدن به جایگاه برتر را نشان می دهد. در شاهنامه آمده است که کاووس در البرزکوه هفت خانه از زر، سیم، آبگینه و سنگ خارا می سازد و در این جستار نشان داده شده است که این هفت کاخ، یادآور نردبان آیینی مهری دینان است و به گونه ای ریشه در اعتقادات یزدان شناسی و ادامه جوهره زندگی در جهانی دیگر دارد.

زمینه و هدف: میزان بروز سل در گلستان 26. 7 و در گنبد 24 در صد هزار نفر است. کمبود دریافت انرژی و مواد مغذی از دلایل افزایش خطر سل هستند. سوء تغذیه یک عامل مهم مرگ و میر بالا در جمعیت مسلول است. با کاهش سطح پروتئین های احشایی، شاخص های تن سنجی و ریز مغذی ها، خطر مرگ و میر افزایش می یابد. این مطالعه به منظور ارزیابی وضعیت تغذیه بیماران مسلول شهرستان گنبد کاووس در استان گلستان انجام شد. روش بررسی: این مطالعه توصیفی-تحلیلی روی 48 بیمار با میانگین سنی 20±, 57 سال مبتلا به سل شهرستان گنبد کاووس در سال 1393 انجام شد. اطلاعات دموگرافیک، سابقه ابتلا به بیماری سل، نمایه توده بدنی، آلبومین، هموگلوبین، پروتئین توتال، شمارش سلول های خونی و مقدار دریافت مواد غذایی ثبت گردید. یافته ها: زنان 58 درصد و روستاییان 52 درصد را شامل شدند. بین نمایه توده بدنی و سابقه قبلی ابتلا به سل در بیماران با شدت های متفاوت بیماری اختلاف آماری معنی داری مشاهده شد (P<0. 05). تفاوت توزیع شدت کم خونی در بین بیماران با شدت های مختلف بیماری، از لحاظ آماری معنی دار نبود. بین دو گروه جنسی، اختلاف معنی دار آماری از لحاظ توزیع شدت بیماری مشاهده نشد. متغیر سن حتی در حضور سایر متغیرها، اثر معنی داری بر شدت بیماری داشت (P<0. 05). نتیجه گیری: با افزایش سن شدت بیماری افزایش می یابد. با افزایش شدت بیماری، نمایه توده بدنی بیماران کاهش و شدت سوءتغذیه و کم خونی افزایش می یابد. لذا بیماران مسلول به حمایت تغذیه ای نیاز دارند.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

کاووس یکی از نامدارترین پادشاهان ایرانی است که در میان پادشاهان شاهنامه، بیشترین و طولانی ترین حضور را در حماسه ملی ایران دارد. بسیاری از داستان ها و نبردهای مشهور شاهنامه در زمان پادشاهی و یا پس از پادشاهی و در زمان حیات او رخ می دهد؛ داستان هایی چون داستان رستم و سهراب، سیاوش و نبردهایی چون جنگ مازندران، هاماوران و نبرد بزرگ کیخسرو با افراسیاب از جمله مهم ترین این داستان ها و نبردهاست. هم چنین در اوستا، متن های پهلوی و متن های فارسی و عربی پس از اسلام نیز از این پادشاه و کارهای او سخن رفته است.کاووس هرچند در اوستا شهریاری فرهمند و توانا خوانده شده است که بر همه کشورها و مردمان فرمان می راند؛ اما سرگذشت روشنی در این کتاب ندارد. خطوط اصلی چهره این شخصیت نامدار در متن های پهلوی و متن های فارسی و عربی پس از اسلام نمودار می شود. در این مقاله سیر شخصیت کاووس در متن های موجود از اوستا تا شاهنامه و کرده های این پادشاه نامدار چون آسمان نوردی، جنگ مازندران و هاماوران و... بررسی شده است.

زمینه و هدف: بیماری های لثه و پوسیدگی دندان از بیماری های شایع جوامع با فرهنگ های متفاوت به ویژه در گروه های خاص مانند زنان بارداراست. این مطالعه به منظور ارزیابی وضعیت سلامت دهان و دندان زنان باردار شهرستان گنبد کاووس در استان گلستان انجام شد.روش بررسی: این مطالعه توصیفی- تحلیلی مقطعی روی 400 زن باردار 40-20 ساله در شهرستان گنبد کاووس طی سال های 1389 لغایت 1390 انجام شد. اطلاعات دموگرافیک و معاینات دهان و دندان در چک لیستی ثبت شد. داده ها توسط شاخص تعداد دندان های پوسیده، از دست رفته یا کشیده و ترمیم شده (Deacy Missing Filling Teeth: DMFT) و شاخص بهداشت دهان (Oral Hygiene Index- Simplified: OHI-S) ارزیابی گردید.یافته ها: میانگین شاخص DMFT در سطح بالایی (3.29±6.21) قرار داشت. بین محل تولد و محل سکونت زنان باردار با شاخص DMFT اختلاف آماری معنی داری وجود داشت (P<0.05). میانگین شاخص بهداشت دهان زنان باردار در سطح متوسط (0.88±1.36) ارزیابی شد. بین محل سکونت زنان باردار و میزان تحصیلات آنها با شاخص بهداشت دهان اختلاف آماری معنی داری یافت شد (P<0.05). بیشترین عامل بالا رفتن شاخص DMFT، میانگین بالای دندان های پوسیده در بین زنان باردار بود. از نظر نحوه و زمان رعایت بهداشت دهان و دندان، بیشترین پاسخ صحیح ارایه شده مربوط به روش تمیز کردن دندان ها (مسواک و خمیر دندان) و کمترین پاسخ درست مربوط به مدت زمان تمیز کردن دهان و دندان (3 الی 5 دقیقه) بود.نتیجه گیری: شاخص DMFT در زنان باردار شهرستان گنبد کاووس از سطح بالایی برخوردار بود.